به این دلیل به رم، حافظهای با دسترسی تصادفی گفته میشود که میتوان مستقیماً به هر محل ذخیره اطلاعات یا هر آدرسی از این حافظه دسترسی داشت. در اصل، از این اصطلاح برای تفکیک حافظه اصلی از حافظه آفلاین استفاده میشد.
در گذشته، حافظه آفلاین به نوارهای مغناطیسی گفته میشد که در آنها باید برای دسترسی به یک داده خاص، کل نوار از ابتدا تا داده مورد نظر به صورت ترتیبی خوانده میشد. رم، طوری سازماندهی و کنترل میشود که امکان ذخیره و بازیابی مستقیم دادهها از هر بخش خاصی از آن وجود داشته باشد. سایر انواع حافظه (مثل هارد و سی دی) هم با روش دسترسی مستقیم یا همان تصادفی کار میکنند؛ اما برای توصیف چنین حافظههایی از اصطلاح «دسترسی تصادفی» استفاده نمیشود.
ساختار رم شبیه به یک مجموعه جعبه است که هر کدام از آنها حاوی عدد صفر یا یک هستند. هر یک از این جعبهها یک آدرس خاص دارند که بر اساس شماره ستون و سطر آن مشخص میشود. به یک مجموعه از این جعبهها آرایه گفته میشود و هر جعبه یک سلول حافظه است. ابعاد رم و ظرفیت آن کوچک است. معمولاً لپ تاپهای امروزی ۸ گیگابایت رم دارند؛ در حالی که ظرفیت هارد دیسک به ۱۰ ترابایت هم میرسد.
در مقابل، هارد درایو اطلاعات را روی یک سطح مغناطیسی شبیه به صفحه گرامافون ذخیره میکند. در درایوهای SSD هم از تراشههایی استفاده شده که بر خلاف رم فرار نیستند، بنابراین با قطع شدن برق، اطلاعاتشان از بین نمیرود. میکروچیپهای رم، در قالب ماژولهای حافظه با هم ترکیب میشوند که این ماژولها روی اسلاتهای مادربورد نصب میشوند.
- حافظه رم پویا (DRAM): که رم اصلی کامپیوتر را تشکیل میدهد و برای حفظ دادههای ذخیره شده، نیاز به حفظ جریان برق دارد. در هر لحظه، خازن مربوط به هر سلول از این حافظه شارژ دارد یا ندارد. هر چند میلی ثانیه یک بار میتوان این دادهها را با شارژ الکتریکی جدید بازسازی کرد تا نشتی که از خازن صورت میگیرد، جبران شود. یک ترانزیستور هم وجود دارد که تعیین میکند آیا میتوان مقدار موجود در یک خازن را خواند یا نوشت.
- حافظه رم ایستا (SRAM): که اطلاعات این نوع حافظه هم با قطع برق از بین میرود اما بر خلاف DRAM نیازی به نوسازی پیوسته اطلاعات ندارد. در این نوع رم، به جای خازن یک ترانزیستور نقش سوئیچ را دارد و یک حالت آن نشان دهنده عدد یک و دیگری نشان دهنده صفر است. برای ذخیره یک بیت داده در SRAM نیاز به چند ترانزیستور وجود دارد؛ در حالی که DRAM برای هر بیت یک ترانزیستور نیاز دارد. در نتیجه این نوع رم بزرگتر، گرانتر اما سریعتر از رم پویا است و نسبت به آن برق کمتری استفاده میکند. این نوع رم بیشتر با مقادیر کوچک در کش پردازنده کاربرد دارد.